Người làm báo Tiền Giang

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Cần kiểm chứng nguồn tin

Đăng lúc: Thứ ba - 11/09/2018 14:41
Không ít cơ quan báo chí bị tai nạn nghề nghiệp vì tin tưởng vào nguồn tin của phóng viên, cộng tác viên cung cấp mà không kiểm chứng, dẫn đến  sai phạm phải đính chính. Trường hợp nặng bị xử phạt theo luật định, mất uy tín cơ quan báo chí.

Đã có nhiều sự việc báo chí thông tin sai như: ăn bưởi bị ung thư, nước mắm truyền thống nhiễm asen, túi bao xoài gây bệnh... đã làm cho nhà sản xuất điêu đứng vì sản phẩm không tiêu thụ được, ảnh hưởng không nhỏ cho kinh tế xã hội. Điểm lại những thông tin sai trên một số tờ báo sẽ thấy những lổ hổng kiến thức và cách làm báo cẩu thả của phóng viên (PV) qua một số sự việc:

Ăn bưởi gây ung thư vú ở phụ nữ do BBC News và Daily Mail  đưa tin là loại bưởi chùm (bưởi đắng) ở California và Hawaii (Mỹ) có tên khoa học: grapefruit,  giống bưởi này khác các loại bưởi ở Việt Nam (bưởi đường, da xanh, năm roi...) có tên khoa học: Citrus grandis hay citrus maxima Trong khi đó các nhà khoa học Mỹ cho là cần phải kiệm nghiệm nhiều năm mới có thể kết luận ăn bưởi chùm có gây ung thư hay không, báo chí nước ta đã vội kết luận ăn bưởi gây ung thư khiến trái bưởi rớt giá thậm chí không tiêu thụ được, nhà vườn trồng bưởi lao đao vì thông tin vội vả của một số cơ quan báo chí. Từ thông tin sai này, một số cơ quan báo chí bị xử phạt hành chính. Phóng viên, biên tập viên phải kiểm điểm nghiêm túc.

Sau bưởi là nước mắm truyền thống nhiễm asen (thạch tín), thông tin này xuất hiện đầu tiên ở một vài tờ báo, sau đó lan ra rất nhiều loại hình báo chí, do các phóng viên chia sẻ thông tin với nhau. Người nhận thông tin chia sẻ, không kiểm chứng, không thắc mắc tại sao có việc này và cứ viết bài, đưa tin gây hoang mang trong xã hội. Gia đình nào ở Việt Nam không dùng nước mắm, mà trong loại thực phẩm này có asen sẽ bị ung thư. Nhiều gia đình vô cùng lo sợ, các cơ sở sản xuất nước mắm bị ế hàng, đã có hệ thống siêu thị từ chối bán hàng nước mắm truyền thống, thiệt hại cho người sản xuất rất lớn. Kết luận sau cùng của cơ quan chức năng là nước mắm truyền thống có asen là gốc hữu cơ có trong cá biển, không hại sức khỏe người tiêu dùng. Thông tin do Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) đưa lên báo chí là không chuẩn mực. Những người cố tình thông tin sai đều bị pháp luật nghiêm trị trong đó có các nhà báo, cơ quan báo chí đăng tải.

Năm 2016, nhà vườn trồng xoài ở Tiền Giang, Bến Tre điêu đứng vì thông tin đăng trên một số tờ báo lớn về túi bao trái xoài do thương lái cung cấp miễn phí ở Tiền Giang, Bến Tre có biểu hiện bất thường và khuyên nhà vườn nên cẩn trọng dùng túi bọc trái cây không an toàn, gây xôn xao dư luận, người tiêu dùng hoang mang, có lúc trái xoài rớt giá thê thảm!

Theo kết luận của Sở NN-PTNT Tiền Giang, báo chí thông tin là xoài sử dụng túi báo trái nhãn hiệu “Taiwan” không bảo đảm an toàn là không có cơ sở khoa học. Điều đáng nêu ở đây là theo điều tra của Sở TT&TT Tiền Giang, tất cả các bài viết đăng trên các báo, trang mạng đều do một tác giả với nhiều bút hiệu khác nhau. Có thể đây là một cố ý với mục đích riêng mà ban biên tập các báo quá tin tưởng ở PV, CTV, không kiểm chứng nguồn tin, gây thiệt hại lớn cho nông dân trồng xoài.

Từ những sự việc cụ thể trên, trước nguồn tin không chính thống, tin liên quan đến khoa học công nghệ, người làm báo cần kiểm chứng qua nhiều nguồn. Nếu nguồn tin do bạn đồng nghiệp chia sẻ, PV cần hỏi lại địa phương xảy ra vụ việc, hỏi chính quyền nơi đó chưa đủ mà còn hỏi lại ở người dân hoặc người trong cuộc, vì người PV ban đầu có được nguồn tin có thể chưa kiểm chứng hoặc bị người cung cấp nguồn tin bịa ra để hại  PV và cơ quan báo chí đó. Nếu nhận thông tin chia sẻ từ bạn đồng nghiệp mà không chịu khó kiểm chứng, không hỏi thêm cơ quan chức năng, cứ để y nội dung như vậy mà đăng, tất cả đều sai, nghiêm trọng thì bị kỷ luật.

Về phía tòa soạn cũng không nên quá tin tưởng ở PV, CTV vì nhiều lần đúng, có thể một lần sai. Vì vậy, khi có nguồn tin không chính thống từ PV, CTV gởi về, BBT cần kiểm chứng lại bằng các biện pháp nghiệp vụ của mình. Ở báo chí tư bản, khi PV gởi tin bài đến tòa soạn phải ký cam kết bảo đảm nguồn tin là đúng, chính xác. Mỗi cơ quan báo chí  của ta cũng cần có quy định như vậy.

Vấn đề đặt ra là các cơ quan báo chí cần đề cao đạo đức người làm báo, thực hiện 10 điều quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam. không vì riêng tư mà lợi dụng cơ quan báo chí nói xấu hay tâng bốc người này, người kia. Người làm báo phải luôn học hỏi, trau dồi kiến thức để hiểu biết nhiều lĩnh vực, không nên mù mờ nghe sao viết vậy dễ dẫn đến chuyện không thành có. Ngoài ra người làm báo còn cần chịu khó học hỏi, rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ, quan điểm chính trị vững vàng.

Báo chí nước ta là báo chí cách mạng, người dân đặt niềm tin rất lớn vào báo chí, báo đã đăng là phải có, không thể sai. Độc giả xem báo chí là tiếng nói của Đảng , Nhà  nước nhưng khi báo chí sai, sự thất vọng ở người dân rất lớn. Mất niềm tin vào báo chí gần như giảm niềm tin vào một chế độ.

 
Thế Nhã
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò

Ý kiến của bạn về giao diện trang này?

Rất đẹp

Đẹp

Bình thường

Xấu

Rất xấu


THÔNG TIN CẦN BIẾT

Thống kê

  • Đang truy cập: 85
  • Khách viếng thăm: 60
  • Máy chủ tìm kiếm: 25
  • Hôm nay: 92
  • Tháng hiện tại: 344590
  • Tổng lượt truy cập: 20414136