Người làm báo Tiền Giang

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Sen và những cung bậc cảm xúc

Đăng lúc: Thứ bảy - 14/01/2012 08:42
Trong cả nước, đâu cũng có sen. Sen gắn liền Đồng Tháp Mười với 2 câu quen thuộc, trở thành cửa miệng từ người lớn đến trẻ nhỏ:

Tháp Mười đẹp nhất bông sen
Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

Sen còn là cây mang lại hiệu quả kinh tế ở vùng phèn chua, ngập lũ này. Tại Tiền Giang, những năm gần đây, nghề trồng sen phát triển mạnh ở xã Thạnh Hòa (Tân Phước), đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Vượt lên ý nghĩa kinh tế, sen còn được cuốn hút bởi nét đẹp thanh cao, bình dị khó có loài hoa nào sánh kịp, thể hiện tâm hồn, nét văn hóa của người Việt.


Cuộc mưu sinh với sen

Nằm trong vùng trũng phèn Đồng Tháp Mười, Tân Phước có đặc điểm tự nhiên thích hợp cho cây sen phát triển. Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, từ năm 2001, người dân đã mang sen về trồng, ban đầu chỉ trồng khoảng 2 - 3 ha ở một vài hộ, đến nay đã lên khoảng 30 hộ trồng với tổng diện tích 80 ha. Thạnh Hòa là nơi có nghề trồng sen tập trung và phát triển nhất. Người dân trồng sen ở đây thường trồng theo hình thức luân canh 1 vụ lúa 2 vụ sen. Lúc đầu, nông dân trồng loại sen lấy ngó, vài năm trở lại đây, bắt đầu trồng loại sen lấy hạt để bán.

Trên các cánh đồng sen mênh mông nước vào những ngày cuối mùa lũ, những cánh sen hồng đua nhau khoe sắc tô điểm cho vùng quê sâu hun hút Đồng Tháp Mười. Chủ tịch UBND xã Thạnh Hòa Dương Hoàng Linh đưa chúng tôi tham quan các ruộng sen không ngớt nói về hiệu quả cây sen: "Sản xuất lúa ở Thạnh Hòa chỉ được từ 1 đến 2 vụ. Ngoại trừ vụ đông xuân, các vụ còn lại năng suất thấp nên những vùng trũng, người dân chuyển sang trồng sen lấy ngó, hạt để bán. "Giá ngó sen vào mùa không phải lũ khoảng 10.000 - 12.000 đồng/kg, mùa lũ giá lên khoảng 20.000 - 22.000 đồng/kg. Mỗi lần thu hoạch sen lấy hạt, người dân mang lên huyện Tháp Mười bán, còn sen lấy ngó, họ thu hoạch xong chở ra các chợ bán cho các "mối" chở về TP.Hồ Chí Minh cung cấp cho các nhà hàng chế biến các món ăn. Nhờ thế người trồng sen nơi này ổn định cuộc sống, có hộ khá lên nhờ vào cây này."

Như để minh chứng điều vừa nói, anh Linh dẫn chúng tôi đến hộ ông Nguyễn Thanh Tòng, ấp Hòa Đông (Thạnh Hòa), một trong những hộ trồng sen lâu năm của xã và cũng khá lên nhờ trồng sen. Nhắc đến quá trình rong rủi... của ông đến với cây sen, ông Tòng nhớ lại: "Thắm thoát mà đã có 10 năm gắn bó với cây sen. Lúc đầu khi mới đến đây, không biết trồng cây gì để sinh sống nên chọn trồng sen vì nghĩ dễ trồng, dễ có thu nhập. Ấy thế mà cây sen đã trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình, giúp cuộc sống ổn định". Ông có 1,5 ha trồng sen năm qua cho thu nhập trên 30 triệu đồng/ha (4 tháng). Nếu so với lúa, thu nhập từ sen gấp đôi trồng lúa do chi phí bỏ ra ít, lại thu hoạch liên tục. "Hai ngày tôi thu hoạch khoảng 100 - 200 kg. Với giá ngó sen "ngòi viết" dao động từ 10.000 - 20.000 đồng/kg, ngó sen "tẻ" thì thấp hơn. Trung bình mỗi ngày thu nhập ít nhất cũng vài trăm nghìn đồng" - ông Tòng vui vẻ cho biết.

Sen có đời sống rất mạnh, kỹ thuật trồng không khó, lại thích hợp phát triển trên vùng đất phèn, ngập lũ. Trước khi trồng, nông dân phải làm đất, làm bờ cao. Sau khi trồng cho mực nước tăng dần theo sự sinh trưởng của cây nhưng khống chế ở mức tốt nhất 40 - 50 cm. Trồng khoảng 1,5 - 2 tháng là cây đã cho thu hoạch và từ đó thu hoạch 2 ngày/lần. Chính từ những điều kiện thuận lợi, đặc tính dễ trồng, đến nay, cây sen phát triển khắp cả 3 ấp của xã Thạnh Hòa với diện tích dao động khoảng 80 - 50 ha mỗi năm. Và dĩ nhiên, sen cũng như bao nông sản khác, giá cả không phải lúc nào cũng như mong đợi của người dân. Song, do điều kiện tự nhiên, sen có điều kiện phát triển hơn so với nhiều cây trồng khác trên vùng đất phèn chua, ngập lũ này.


Thanh cao và bình dị

Chính đặc tính của sen ban đầu được ủ mầm trong bùn lầy, từ đó nở mầm vươn lên mạnh mẽ mà không bị vướng bẩn như chính sức sống vươn lên mạnh mẽ của dân tộc Việt và biểu trưng cho sự thanh khiết.

"Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn"


Mùi hương của hoa sen không quá nông nàn, ngào ngạt như những hoa khác, biểu trưng cho nét đẹp thanh cao, bình dị.

Trong Phật giáo, hoa sen là biểu tượng tinh khiết gắn liền với hình ảnh lấy hoa sen làm Phật đài, thể hiện tính vô nhiễm (vươn lên từ tối tăm bùn lầy), tính thùy mị (mùi hương không nồng nàn), thuần khiết, kiên nhẫn và nhiều biểu trưng tốt đẹp khác gắn cho loại hoa này mà khó có loài hoa nào hội đủ như thế. Bên cạnh biểu tượng đẹp và những đức tính tốt, sen còn đi vào ẩm thực. Nhiều bộ phận của sen được dùng làm thức ăn và  các món ăn làm từ sen cũng thể hiện nét dung dị, tao nhã như chính hoa của nó.

Qua 3 cuộc bình chọn quốc hoa tại 3 miền do Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch tổ chức, sen luôn chiếm giữ ngôi đầu. Với kết quả này, sen được xem là quốc hoa Việt Nam. Bộ văn hóa – Thể thao và Du lịch đã có văn bản trình Chính phủ làm cơ sở cho việc công bố tên quốc hoa.  

Ông Huỳnh Văn Bườn, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Tân    Phước cho biết, sở dĩ sen có giá trị kinh tế là do thời gian gần đây, người ta sử dụng nhiều bộ phận từ sen như ngó, hạt, củ, lá chế biến dùng làm các món ăn trong gia đình, trong cả những bữa tiệc sang trọng, trong nhà hàng và được thực khách rất ưa chuộng. Ngó sen có thể dùng chế biến các món súp, canh, món xào (chẳng hạn với tôm), gỏi. Củ sen có thể làm kim chi, hầm với giò heo. Các cánh hoa, lá non và thân rễ có thể ăn sống, riêng lá sen còn có thể làm xôi, hấp cơm. Nhị hoa phơi khô và dùng để ướp sen. Hạt sen có thể dùng làm mứt, chè sen hay ăn tươi. Ngoài ra, tâm nằm trong hạt sen cũng được sử dụng trong y học như một loại thuốc có tác dụng an thần và thanh nhiệt... Sen, biểu tương cho sự thanh khiết, bình dị, gần gũi. Vì thế, các món ăn từ sen cũng mang nét thanh tao, mộc mạc, dân dã. 
 
Ngô Tông
Từ khóa:

n/a

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Thăm dò

Ý kiến của bạn về giao diện trang này?

Rất đẹp

Đẹp

Bình thường

Xấu

Rất xấu


THÔNG TIN CẦN BIẾT

Thống kê

  • Đang truy cập: 33
  • Hôm nay: 1080
  • Tháng hiện tại: 83787
  • Tổng lượt truy cập: 21876585